TerDU xabarlari
type: channel
description: “TerDU xabarlari” jurnali aniq, tabiiy, ijtimoiy va gumanitar sohalar doiralariga mo‘ljallangan nashr bo‘lib, ushbu sohalardagi ilmiy-amaliy, innovatsion yangiliklarni har tomonlama yoritish, jurnalxonlarning ilmiy-innovatsion axborotga bo‘lgan talab-ehtiyojlarini yanada to‘laroq qondirish, jurnal imkoniyatlaridan keng va samarali foydalanishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yadi. Maqolalar o‘zbek, rus va ingliz tillarida aniq, tabiiy, ijtimoiy va gumanitar sohalar yo‘nalishida chop etiladi. Bosh muharrir: A.H.Toshqulov, iqtisodiyot fanlari doktori, professor. Bosh muharrir o‘rinbosari: A.Shaydullayev, tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD). Mas'ul muharrir: Buzrukova Mohitobon Jamolovna. Manzil: Termiz shahri, “Barkamol avlod” ko'chasi 43-uy Muassis: Termiz davlat universiteti Maqola chop etish formati: online va an'anaviy Davriyligi: har chorakda 1 marta nashr etiladi Tahririyat jamoasi Litsenziya: C-5669698
publisher: Termiz davlat universiteti
language: uz@latin
publication name: TerDU xabarlari
items: Talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirishda kasbiy fanlar integratsiyasi va uning imkoniyatlari
items: Kasbiy fanlar integratsiyasi sharoitida talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan dasturiy ta’minotning pedagogik imkoniyatlari
items: ILK TEMIR DAVRIDA SURXON VOHASI: BANDIXON II YODGORLIGINING YANGI ARXEOLOGIK TADQIQOTLARI
items: BRONZA DAVRIDA TURON HUDUDIDAGI MIGRATSIYON JARAYONLAR: zamonaviy tadqiqotlar (2018–2024) tahlili
items: TURK ХОQОNLIGI DАVRI VOHA HUKMDORLIKLARI MUNOSABATLARIDA BOYSUNNING O‘RNI
items: DALVARZINTEPA MANBALARIDA MITRA OBRAZINING IFODALANISHI
items: SURXON VOHASINING SIRLI ICHIMLIGI: HAOMA TRANSFORMATSIYASI
items: VIDEVDATDA KOHINLAR INSTITUTI VA UNING BOYSUN ETNOGRAFIK MUHITIDAGI TRANSFORMATSIYASI
items: MARY BOYSE TADQIQOTLARIDA NAVRO‘ZGA OID QARASHLARI VA AHAMIYATI. MAVSUMIY BAYRAMLAR
items: O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohani rivojlantirish: Surxondaryo tajribasi
items: O‘RTA OSIYO BRONZA DAVRI IBODATXONA ME’MORCHILIGI: TIPOLOGIK TAHLIL VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH
items: SURXON VOHASI TOPONIMIYASIDA ETNIK QATLAMLAR (OLACHOPON, JOBU, SARIQ, CHIGʻATOY MISOLIDA)
items: TERMIZ–HIROT YO‘NALISHI: XIX ASR OXIRIDA IMPERIYALARARO STRATEGIK RAQOBAT MAYDONI
items: SURXONDARYO BUYUK TAMADDUN BESHIGI: YUNON-BAQTRIYA VA KUSHON TANGALARIDA IFODALANGAN MIFOLOGIK OBRAZLAR TAHLILI
items: BOYSUN TUMANI BIBISHIRIN QISHLOG‘INING TARIXIY-ETNOGRAFIK TAVSIFI
items: ZARDUSHTIYLIK SHAKLLANISHI DAVRIDA MARKAZIY OSIYONING TABIIY IQLIMI VA UNING DINIY TAFAKKURGA TA’SIRI
items: O‘RTA OSIYO XALQLARI MADANIYATIDA OT: TARIXIY MANBALAR VA TIPOLOGIK TALQIN
items: БАЙСУНТАУ―ПЕРВАЯ ОБОРОНИТЕЛЬНАЯ ЛИНИЯ ГРЕКО-БАКТРИЙСКОГО ЦАРСТВА
items: BOYSUN KASHTACHILIGINING TARIXIY VA ZAMONAVIY RIVOJLANISHI
items: BOYSUNNING STRATEGIK IMKONIYATLARI
items: ЭТНИК ИДЕНТИКЛИК МАСАЛАСИ ВА УНИНГ ЭТНИК ТАРИХНИ ЎРГАНИШДАГИ РОЛИ(СУРХОНДАРЁ ВОҲАСИ МИСОЛИДА)
items: ТЕРМИЗ РЕНЕССАНСЛАР БЕШИГИ
items: Boysun bekligi aholisi demografik jarayonlari.(XIX asr oxiri -XX asr boshlari.)
items: BOYSUNNING AYRIM QISHLOQLARIGA XOS ETNOLOKAL XUSUSIYATLAR(Machay va Qizilnavr qishloqlari misolida)
items: IMPORT/EXPORT IN AN INTEGRATED CULTURAL SYSTEM
items: “БОЙСУН-БАҲОРИ” ОЧИҚ ФОЛЬКЛОР ФЕСТИВАЛИ МИЛЛИЙ-МАЪНАВИЙ ЭЪТИҚОДЛАРИМИЗНИ РАМЗИ: ЭТНОГРАФИК ТАҲЛИЛЛАР
items: JANUBIY O‘ZBEKISTON VOHA SIVILIZATSIYALARINING EKOLOGIK INQIROZI VA UNING JARQO‘TON HUDUDIGA TA’SIRI (BRONZA DAVRI MATERIALLARI ASOSIDA)
items: Бойсун – ҳайратлар бешиги
items: IMKONIYATI CHEKLANGAN TALABALARNING TA’LIM EHTIYOJLARI VA TADQIQOTLAR TAHLILI
items: TALABALARDA AXBOROT ADDIKSIYASINING STRUKTURAVIY-MODELI

Talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirishda kasbiy fanlar integratsiyasi va uning imkoniyatlari
type: item
description: Maqolada kasbiy fanlar integratsiyasi orqali talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirish imkoniyatlari yoritilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: axborot kompetentligi
  topic: keywords
subject: kasbiy fanlar integratsiyasi
  topic: keywords
subject: AKT
  topic: keywords
subject: elektron ta’lim
  topic: keywords
subject: raqamli ko’nikmalar
  topic: keywords
creator: Baxtiyor Yakubov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2025-10-16
publication date: 2025-10-16

Kasbiy fanlar integratsiyasi sharoitida talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan dasturiy ta’minotning pedagogik imkoniyatlari
type: item
description: Maqolada kasbiy fanlar integratsiyasi asosida talabalarning axborot kompetentligini rivojlantirishga xizmat qiluvchi dasturiy ta’minotni yaratish bosqichlari yoritilgan. Shuningdek, elektron ta’lim muhiti, raqamli platforma va AKT vositalaridan foydalanishning pedagogik-metodik ahamiyati asoslangan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: kasbiy fanlar integratsiyasi
  topic: keywords
subject: axborot kompetentligi
  topic: keywords
subject: dasturiy ta’minot
  topic: keywords
subject: elektron ta’lim
  topic: keywords
subject: raqamli platforma
  topic: keywords
subject: AKT
  topic: keywords
subject: interaktiv ta’lim
  topic: keywords
creator: Baxtiyor Yakubov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-08
publication date: 2026-04-08

ILK TEMIR DAVRIDA SURXON VOHASI: BANDIXON II YODGORLIGINING YANGI ARXEOLOGIK TADQIQOTLARI
type: item
description: Mazkur maqolada ilk temir davrida Surxon vohasining tarixiy-madaniy rivojlanishi Bandixon II yodgorligida 2024-yilda olib borilgan arxeologik tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Qazishmalar jarayonida stratigrafik kuzatuvlar, tipologik tahlillar va radiokarbon (C14) usullari qo‘llanilib, yodgorlikning xronologiyasi va madaniy xususiyatlari aniqlashtirildi. Aniqlangan konstruktiv birliklar, sopol buyumlar va boshqa artefaktlar hududda shakllangan ijtimoiy-iqtisodiy hayot hamda hunarmandchilik darajasi haqida muhim ma’lumot beradi. Tadqiqot natijalari Surxon vohasida ilk temir davri madaniyatining shakllanishi va rivojlanish bosqichlarini yoritishda muhim ahamiyat kasb etadi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Surxon vohasi
  topic: keywords
subject: Bandixon II
  topic: keywords
subject: ilk temir davri
  topic: keywords
subject: arxeologik qazishmalar
  topic: keywords
subject: stratigrafiya
  topic: keywords
subject: radiokarbon (C14)
  topic: keywords
subject: Yaz madaniyati
  topic: keywords
subject: sopol buyumlar
  topic: keywords
subject: xronologiya
  topic: keywords
creator: Ulug‘bek Shapulatov
creator: Jian Ma
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

BRONZA DAVRIDA TURON HUDUDIDAGI MIGRATSIYON JARAYONLAR: zamonaviy tadqiqotlar (2018–2024) tahlili
type: item
description: Mazkur maqolada Turon hududining bronza davriga oid ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy jarayonlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Xususan, o‘troq dehqonchilik madaniyatlari hamda chorvador-ko‘chmanchi jamoalar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarning shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va ularning natijasida yuzaga kelgan madaniy sintez jarayonlari ilmiy asosda yoritib beriladi. Tadqiqotda migratsion jarayonlar asosiy omillardan biri sifatida ko‘rib chiqilib, ularning kelib chiqish sabablari, harakat yo‘nalishlari hamda hududlararo madaniy integratsiyaga ko‘rsatgan ta’siri tahlil etiladi. Ayniqsa, Turonning janubiy hududlariga aholining kirib kelishi va bu jarayonning o‘troq hamda chorvador madaniyatlar o‘rtasidagi iqtisodiy almashinuv, texnologik uzatish va madaniy o‘zaro ta’sirni kuchaytirishdagi o‘rni alohida ta’kidlanadi. Shuningdek, migratsiya natijasida yuzaga kelgan madaniy qorishuvlar va ularning arxeologik materiallarda aks etishi ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Turon
  topic: keywords
subject: bronza davri
  topic: keywords
subject: migratsiya
  topic: keywords
subject: migratsion jarayonlar
  topic: keywords
subject: aloqa yo‘llari
  topic: keywords
subject: innovatsiya
  topic: keywords
subject: o‘troq
  topic: keywords
subject: ko‘chmanchi
  topic: keywords
creator: Doston Jalilov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

TURK ХОQОNLIGI DАVRI VOHA HUKMDORLIKLARI MUNOSABATLARIDA BOYSUNNING O‘RNI
type: item
description: Ushbu maqolada Turk xoqonligi tarkibidagi Toxariston voha hukmdorligiga qarashli Chag‘oniyon mulkligining, xususan, Boysunning qo‘shni hududlar bilan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy aloqalari keng yoritiladi. Shuningdek, Boysunning voha hukmdorliklar va mulkliklar bilan munosabatlardagi tarixiy ro‘li va ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Bundan tashqari, Boysun haqida xitoy sayyohlari esdaliklaridagi ma’lumotlar atroflicha tahlil qilinadi. Shuningdek, turli manbalarda yozib qoldirilgan xoqonlik davrida Chag‘oniyon boshqaruv tizimidagi unvonlar haqidagi ma’lumotlar qiyosiy o‘rganiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Turk хоqоnligi
  topic: keywords
subject: Chag‘oniyon
  topic: keywords
subject: Chag‘onxudotlar
  topic: keywords
subject: boshqaruv
  topic: keywords
subject: unvonlar tizimi
  topic: keywords
subject: Budrach
  topic: keywords
subject: Boysun
  topic: keywords
creator: Chingiz Odinayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

DALVARZINTEPA MANBALARIDA MITRA OBRAZINING IFODALANISHI
type: item
description: Mazkur maqolada Dalvarzintepa arxeologik yodgorligi Kushon davri shahar madaniyati kontekstida, ayniqsa Mitra kultining ifodalanishi nuqtai nazaridan kompleks tarixiy-arxeologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida yodgorlikning urbanistik tuzilishi, ijtimoiy-iqtisodiy tizimi hamda diniy-madaniy xususiyatlari arxeologik qazishmalar natijalari va yozma manbalar sintezi asosida ko‘rib chiqiladi, bunda Mitra obrazining moddiy va ramziy shakllarda aks etishi alohida e’tiborga olinadi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Dalvarzintepa
  topic: keywords
subject: Mitra
  topic: keywords
subject: Kushon davri
  topic: keywords
subject: Baqtriya
  topic: keywords
subject: urbanizatsiya
  topic: keywords
subject: shaharsozlik
  topic: keywords
subject: diniy sinkretizm
  topic: keywords
subject: arxeologiya
  topic: keywords
subject: moddiy madaniyat
  topic: keywords
subject: Mitra kulti
  topic: keywords
subject: quyosh ramzi
  topic: keywords
subject: ibodatxonalar
  topic: keywords
subject: ijtimoiy-iqtisodiy tizim
  topic: keywords
subject: savdo aloqalari
  topic: keywords
subject: hunarmandchilik
  topic: keywords
subject: me’moriy yodgorliklar
  topic: keywords
subject: diniy markazlar
  topic: keywords
subject: Markaziy Osiyo tarixi
  topic: keywords
subject: qadimgi sivilizatsiyalar
  topic: keywords
creator: Mahkamoy Rahmonberdiyeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

SURXON VOHASINING SIRLI ICHIMLIGI: HAOMA TRANSFORMATSIYASI
type: item
description: Mazkur maqolada Surxon vohasining bronza davri Sopolli madaniyati xalqlari diniy – mafkuraviy hayotida haoma marosimining paydo bo‘lishi, uning oddiy ritualdan ijtimoiy - siyosiy ahamiyatdagi kult darajasiga ko‘tarilishi arxeologik moddiy manbalar misolida tahlil qilindi. Shuningdek, zardushtiylikning muqaddas kitobi “Avesta” asosida Surxon vohasining diniy qarashlardagi transformatsiyon jarayonlar batafsil yoritilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Surxon vohasi
  topic: keywords
subject: Sopolli madaniyati
  topic: keywords
subject: Jarqo‘ton ibodatxonasi
  topic: keywords
subject: Avesta
  topic: keywords
subject: haoma kulti
  topic: keywords
creator: Sevara Rasulova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

VIDEVDATDA KOHINLAR INSTITUTI VA UNING BOYSUN ETNOGRAFIK MUHITIDAGI TRANSFORMATSIYASI
type: item
description: Mazkur maqolada Zardushtiylik diniy-falsafiy tizimining muhim manbasi bo‘lgan Avesto, xususan Videvdat matnida aks etgan kohinlar instituti qiyosiy va funksional yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda yozma manbalar tahlili bilan bir qatorda etnografik materiallar ham jalb etilib, qadimgi marosimiy tizimlarning zamonaviy madaniy muhitdagi strukturaviy davomiyligi o‘rganiladi. Boysun hududidagi marosimiy amaliyotlar kohinlar tizimi bilan tipologik jihatdan qiyoslanib, ularning jamoaviylik, funksional mehnat taqsimoti hamda ritual tartib bilan bog‘liq jihatlari ochib beriladi. Natijalar Zardushtiylik marosim tizimi murakkab iyerarxik tuzilishga ega bo‘lganini va uning ayrim elementlari O‘rta Osiyo etnografik an’analarida transformatsiyalangan holda saqlanib qolganini ko‘rsatadi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Avesto
  topic: keywords
subject: Videvdat
  topic: keywords
subject: kohinlar tizimi
  topic: keywords
subject: Boysun
  topic: keywords
subject: Navro‘z
  topic: keywords
subject: etnografiya
  topic: keywords
subject: marosim
  topic: keywords
subject: Zardushtiylik
  topic: keywords
creator: Gulmira Murodova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

MARY BOYSE TADQIQOTLARIDA NAVRO‘ZGA OID QARASHLARI VA AHAMIYATI. MAVSUMIY BAYRAMLAR
type: item
description: Bahorning kirib kelishi bilan turli xil mavsumiy bayramlar boshlanadi. Ularning eng mashhuri shubhasiz, Navro‘zdir. Navro‘z juda qadimiy va ahamiyati jihatidan muqaddas bayramlar qatorida turadi. Uning yaratilishi va nishonlanish tartibi turli xalqlar va mintaqalarni o‘z ichiga oladi va tadqiqotlar ham yetarlicha. Bu kun Yevrosiyo materigining cheksiz kengliklarida nishonlanadi. Maqolada ingliz tarixshunos olimasi Mary Boyse tadqiqotlari asosida Navro‘z bayramining tarixini o’rganishdagi o‘rni yoritib beriladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Mesopotamiya
  topic: keywords
subject: Ahuramazda
  topic: keywords
subject: Amesa Spenta
  topic: keywords
subject: Zardusht
  topic: keywords
subject: Navruz
  topic: keywords
subject: Mitra
  topic: keywords
creator: Faxriddin Sattarov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohani rivojlantirish: Surxondaryo tajribasi
type: item
description: Mazkur maqolada O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohani rivojlantirish jarayonlari Surxondaryo viloyati misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda davlatning diniy siyosati, ma’naviy-ma’rifiy islohotlar, diniy ta’lim muassasalari faoliyati va ularning jamiyat barqarorligiga ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, hududda amalga oshirilayotgan tashabbuslar, xalqaro hamkorlik va diniy bag‘rikenglikni mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlar yoritiladi. Surxondaryo tajribasi diniy-ma’rifiy siyosatni takomillashtirishda muhim model sifatida baholanadi. Tadqiqot natijalari sohani yanada rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: diniy-ma’rifiy siyosat
  topic: keywords
subject: Surxondaryo
  topic: keywords
subject: diniy bag‘rikenglik
  topic: keywords
subject: islom
  topic: keywords
subject: diniy ta’lim
  topic: keywords
subject: davlat va din munosabatlari
  topic: keywords
subject: ma’naviy islohotlar
  topic: keywords
subject: radikalizmga qarshi kurash
  topic: keywords
creator: Bekjon Qurbonov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

O‘RTA OSIYO BRONZA DAVRI IBODATXONA ME’MORCHILIGI: TIPOLOGIK TAHLIL VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH
type: item
description: Tarixiy-madaniy meros obyektlarini asrash zamonaviy arxeologiya fanining eng dolzarb vazifasidir. Tadqiqot doirasida ibodatxonalar mintaqadagi qadimgi jamiyatlar hayotining diniy, ijtimoiy va xo‘jalik jihatlarini o‘zida mujassam etgan murakkab ko‘p vazifali tuzilmalar sifatida tahlil qilinishiga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu maqolada O‘rta Osiyoning bronza davri ibodatxona me’morchiligini har tomonlama o‘rganish va saqlash uchun 3D modellashtirish usullari hamda GIS texnologiyalarini uyg‘unlashtirgan zamonaviy yondashuvlar qo‘llanilgan. Sarazm, Sopollitepa, Dashli, Gonur-Depe, To‘g‘oloq va Jarqo‘ton kabi muhim arxeologik yodgorliklar misolida raqamli texnologiyalarning yo‘q bo‘lib ketish xavfi ostidagi obyektlarni hujjatlashtirish, tahlil qilish va tasvirlashdagi samaradorligi namoyon etilmoqda. O‘tkazilgan tipologik tahlil bronza davri muqaddas inshootlarini o‘rganishga tizimli yondashuvni ta’minlaydi, bu esa ularning Markaziy Osiyoning qadimgi jamiyatlarida tutgan o‘rnini chuqurroq tushunishga yordam beradi. Raqamli qayta tiklashning zamonaviy usullaridan foydalanish yo‘qolgan me’moriy unsurlarni aniq qayta yaratish imkonini beradi, shuningdek, madaniy meros obyektlarining rejalashtirish yechimlari, konstruktiv xususiyatlari va ma’noviy jihatlarini batafsil fazoviy tahlil qilish imkonini yaratadi. Olingan natijalar Markaziy Osiyoning bronza davridagi urbanizatsiya va madaniyat shakllanishi jarayonlarini tushunishda katta ilmiy ahamiyatga ega bo‘lib, arxeologik merosni saqlashning zamonaviy usullari uchun amaliy qiymatga ham egadir.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: O‘rta Osiyo
  topic: keywords
subject: bronza davri
  topic: keywords
subject: arxeologik yodgorlik
  topic: keywords
subject: 3D modellashtirish
  topic: keywords
subject: ibodatxona me’morchiligi
  topic: keywords
subject: madaniy meros
  topic: keywords
subject: geografik axborot tizimi texnologiyalari
  topic: keywords
subject: Sarazm
  topic: keywords
subject: Dashli
  topic: keywords
subject: Gonur-Depe
  topic: keywords
subject: To‘g‘oloq
  topic: keywords
subject: Jarqo‘ton
  topic: keywords
subject: Sopollitepa
  topic: keywords
creator: АБДУСАМАД КУРБОНОВ
creator: ЕЛЕНА ВОРОБЬЕВА
creator: ГУЗЕЛЬ САЙФУТДИНОВА
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

SURXON VOHASI TOPONIMIYASIDA ETNIK QATLAMLAR (OLACHOPON, JOBU, SARIQ, CHIGʻATOY MISOLIDA)
type: item
description: Mazkur maqolada Surxondaryo viloyati hududidagi etnotoponimlarning kelib chiqishi, tarixiy-etnik ildizlari hamda shakllanish jarayonlari tahlil qilinadi. Xususan, Olachopon, Jobu, Sariq va Chigʻatoy kabi qishloq nomlari misolida toponimlarning etnik tarkib, migratsiya jarayonlari, qadimgi turkiy unvonlar va urug‘-qabila tizimi bilan bog‘liqligi yoritilgan. Tadqiqot natijalari hudud toponimiyasining ko‘p qatlamli tarixiy asosga ega ekanligini ko‘rsatadi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: etnotoponim
  topic: keywords
subject: toponimiya
  topic: keywords
subject: Surxon vohasi
  topic: keywords
subject: urug‘-qabila
  topic: keywords
subject: etnonim
  topic: keywords
subject: migratsiya
  topic: keywords
subject: Chigʻatoy
  topic: keywords
subject: Jobu
  topic: keywords
subject: Sariq
  topic: keywords
subject: Olachopon
  topic: keywords
subject: tarixiy-lisoniy tahlil
  topic: keywords
creator: Mustafo Jumayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

TERMIZ–HIROT YO‘NALISHI: XIX ASR OXIRIDA IMPERIYALARARO STRATEGIK RAQOBAT MAYDONI
type: item
description: Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Markaziy Osiyoda yuz bergan geosiyosiy jarayonlar doirasida Termiz–Hirot yo‘nalishining harbiy, iqtisodiy va strategik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot “Katta o‘yin” kontekstida Rossiya va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi raqobatni hududiy infratuzilma, transport yo‘llari, savdo tizimi va harbiy joylashuvlar orqali yoritishga qaratilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, mazkur yo‘nalish harbiy logistika, iqtisodiy kirib borish va siyosiy nazorat kesishgan murakkab strategik makon sifatida shakllangan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Katta o‘yin
  topic: keywords
subject: Termiz
  topic: keywords
subject: Hirot
  topic: keywords
subject: Amudaryo
  topic: keywords
subject: Rossiya imperiyasi
  topic: keywords
subject: Buyuk Britaniya
  topic: keywords
subject: temiryo‘l geopolitikasi
  topic: keywords
subject: chegara hududlari
  topic: keywords
subject: harbiy logistika
  topic: keywords
subject: Markaziy Osiyo
  topic: keywords
creator: Muhiddin Xidirov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

SURXONDARYO BUYUK TAMADDUN BESHIGI: YUNON-BAQTRIYA VA KUSHON TANGALARIDA IFODALANGAN MIFOLOGIK OBRAZLAR TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqolada Yunon-Baqtriya va Kushon davrlariga oid tangalarda uchraydigan mifologik obrazlar oddiy va tushunarli tilda tahlil qilinadi. Tadqiqotda qadimgi tangalar faqat pul vositasi emas, balki o‘sha davrning diniy qarashlari, madaniy aloqalari va siyosiy g‘oyalarini aks ettiruvchi muhim tarixiy manba ekanligi ko‘rsatib beriladi. Yunon-Baqtriya tangalarida asosan yunon mifologiyasiga oid xudolar tasvirlangan bo‘lib, ular hukmdor hokimiyatini mustahkamlash va uni ilohiylashtirish maqsadida ishlatilgan. Kushon tangalarida esa turli madaniyat va dinlarga tegishli xudolar birgalikda uchraydi. Maqolada ikki davlat tangalari solishtirilib, ularning o‘xshash va farqli tomonlari ochib beriladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: numizmatika
  topic: keywords
subject: mifologik obrazlar
  topic: keywords
subject: Mitra
  topic: keywords
subject: Shiva
  topic: keywords
subject: Zeus
  topic: keywords
subject: Afina
  topic: keywords
subject: Apollon
  topic: keywords
subject: Kanishka I
  topic: keywords
subject: ikonografiya
  topic: keywords
subject: qadimgi dinlar
  topic: keywords
subject: siyosiy mafkura
  topic: keywords
creator: Azamat Shaymardanov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

BOYSUN TUMANI BIBISHIRIN QISHLOG‘INING TARIXIY-ETNOGRAFIK TAVSIFI
type: item
description: Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati Boysun tumani Bibishirin qishlog‘ining tarixiy-etnografik xususiyatlari, an’anaviy xo‘jalik faoliyati hamda zamonaviy madaniy jarayonlari tahlil qilinadi. Xususan, qishloq aholisi hayotida chorvachilik, dehqonchilik va hunarmandchilikning o‘rni, ularning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, Bibishirin hududida shakllangan urug‘-qabilaviy tarkib va ularning tarixiy kelib chiqishiga oid ma’lumotlar ham ko‘rib chiqiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Bibishirin
  topic: keywords
subject: Balogardon
  topic: keywords
subject: Omonxona
  topic: keywords
subject: Hazrat Sulton Vali
  topic: keywords
subject: Shirinobod
  topic: keywords
subject: Safedhoki
  topic: keywords
subject: Devorbars
  topic: keywords
subject: Ashurboylar
  topic: keywords
subject: Rahimboy
  topic: keywords
subject: Zargariy
  topic: keywords
creator: Muhammad Rahmonov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

ZARDUSHTIYLIK SHAKLLANISHI DAVRIDA MARKAZIY OSIYONING TABIIY IQLIMI VA UNING DINIY TAFAKKURGA TA’SIRI
type: item
description: Mazkur maqolada zardushtiylik shakllanishi davrida Markaziy Osiyoning tabiiy landshafti, iqlimi, suv manbalari va ekologik sharoitining diniy tafakkurga ta’siri tahlil qilinadi. Avesto ma’lumotlari hamda arxeologik topilmalar asosida tabiat unsurlarining muqaddaslashtirilishi, dualistik qarashlarning shakllanishi va zardushtiylikning tabiiy-geografik omillar bilan bog‘liqligi yoritiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Zardushtiylik
  topic: keywords
subject: tabiiy landshaft
  topic: keywords
subject: Avesto
  topic: keywords
subject: dualizm
  topic: keywords
subject: Ariyanam Vaejah
  topic: keywords
subject: diniy tafakkur
  topic: keywords
creator: Safarali Kushakov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

O‘RTA OSIYO XALQLARI MADANIYATIDA OT: TARIXIY MANBALAR VA TIPOLOGIK TALQIN
type: item
description: Mazkur maqolada O‘rta Osiyoda qadimdan mavjud bo‘lgan ot turlarining shakllanishi, ularning biologik va morfologik xususiyatlariga ko‘ra tasnifi hamda tarixiy manbalarda aks etishi tahlil qilinadi. Qadimgi yozma yodgorliklar, arxeologik topilmalar va numizmatik materiallar asosida ot yetishtirish madaniyati va uning ijtimoiy-harbiy hayotdagi o‘rni yoritilgan. Tadqiqotda xitoy solnomalari, yunon-rim, arab va fors manbalari solishtirilib o‘rganilgan. Natijada qadimiy ot turlari mintaqa iqtisodiyoti, madaniyati va siyosiy taraqqiyotida muhim ahamiyat kasb etgani asoslab berilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: O‘rta Osiyo
  topic: keywords
subject: ot turlari
  topic: keywords
subject: tarixiy manbalar
  topic: keywords
subject: morfologik tasnif
  topic: keywords
subject: xalq e’tiqodlari
  topic: keywords
subject: otlarning xulqiy tiplari
  topic: keywords
subject: marosimiy timsollar
  topic: keywords
creator: Nozim Ikromov
creator: Abdusamad Fayziyev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

БАЙСУНТАУ―ПЕРВАЯ ОБОРОНИТЕЛЬНАЯ ЛИНИЯ ГРЕКО-БАКТРИЙСКОГО ЦАРСТВА
type: item
subject: Maqolalar
  topic: section
subject:
  topic: keywords
creator: Борис Базаров
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

BOYSUN KASHTACHILIGINING TARIXIY VA ZAMONAVIY RIVOJLANISHI
type: item
description: O‘zbek kashtachiligi xalq amaliy san’atining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u milliy madaniyat, estetik qarashlar hamda xalqning asrlar davomida shakllangan badiiy tafakkurini o‘zida mujassam etadi. Ushbu san’at turi nafaqat bezak vazifasini bajaradi, balki o‘zbek xalqining urf-odatlari, marosimlari va ijtimoiy hayoti bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan ma’naviy meros hisoblanadi. Kashtalarda aks etgan naqsh va ranglar orqali xalqning dunyoqarashi, tabiatga munosabati hamda ramziy tasavvurlari ifodalanadi. Mazkur maqolada kashtachilikning hududiy maktablari, xususan, Boysunda shakllangan kashtachilik an’analari, uning o‘ziga xos uslublari va badiiy xususiyatlari, kashtachilikda qo‘llaniladigan naqshlarning semantik ma’nolari o‘rganiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: kashtachilik
  topic: keywords
subject: milliy san’at
  topic: keywords
subject: so‘zana
  topic: keywords
subject: naqsh
  topic: keywords
subject: an’ana
  topic: keywords
subject: hunarmandchilik
  topic: keywords
subject: madaniyat
  topic: keywords
creator: Ikromjon Umarov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

BOYSUNNING STRATEGIK IMKONIYATLARI
type: item
description: Mazkur maqolada Surxon vohasining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotida muhim oʻrin tutadigan Boysun hududining strategik imkoniyatlari kompleks va tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida hududning qulay geografik joylashuvi, boy tabiiy resurslari, noyob ekologik muhiti, turizm salohiyati, ayniqsa etnoturizm va ekoturizm yoʻnalishlaridagi imkoniyatlari atroflicha yoritilgan. Shuningdek, qishloq xoʻjaligini rivojlantirish istiqbollari, mahalliy ishlab chiqarishni kengaytirish omillari oʻrganilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Boysun
  topic: keywords
subject: strategik rivojlanish
  topic: keywords
subject: hududiy iqtisodiyot
  topic: keywords
subject: turizm salohiyati
  topic: keywords
subject: tabiiy resurslar
  topic: keywords
subject: qishloq xoʻjaligi
  topic: keywords
subject: barqaror taraqqiyot
  topic: keywords
subject: etnoturizm
  topic: keywords
subject: ekoturizm
  topic: keywords
creator: Hakim Rasulov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

ЭТНИК ИДЕНТИКЛИК МАСАЛАСИ ВА УНИНГ ЭТНИК ТАРИХНИ ЎРГАНИШДАГИ РОЛИ(СУРХОНДАРЁ ВОҲАСИ МИСОЛИДА)
type: item
description: Мақолада Сурхондарё воҳасининг XX асрдаги этник тарихи мисолида этник идентиклик масаласи таҳлил қилинган. Унда этник идентиклик тушунчаси асосий назарий ёндашувлар (примордиализм, модернизм ва бошқалар) контекстида ёритилган. Уруғ-қабилавий муносабатлар ва этник таркиб шаклланишида этник идентикликнинг муҳим омил эканлиги кўрсатилган.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: этник идентиклик
  topic: keywords
subject: Сурхондарё воҳаси
  topic: keywords
subject: этник гуруҳ
  topic: keywords
subject: этник тарих
  topic: keywords
subject: этниклик
  topic: keywords
subject: уруғ
  topic: keywords
subject: қабила
  topic: keywords
subject: этник таркиб
  topic: keywords
subject: ўзбек
  topic: keywords
subject: тожик
  topic: keywords
creator: БАРНО УБАЙДУЛЛАЕВА
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

ТЕРМИЗ РЕНЕССАНСЛАР БЕШИГИ
type: item
description: Мазкур мақолада Термиз шаҳрининг Марказий Осиёнинг муҳим тарихий-маданий ва сиёсий марказларидан бири сифатидаги ўрни ҳамда унинг Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврларидаги ҳиссаси таҳлил қилинади. Шаҳарнинг географик жойлашуви, тарихий тараққиёти ва исломий тафаккур ривожидаги аҳамияти ёритилади. Шунингдек, термизлик алломалар фаолияти, саййидлар сулоласи ҳамда Темурийлар даврида Термизнинг тутган ўрни очиб берилиб, унинг минтақа сивилизациясига таъсири асослаб берилади
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Термиз
  topic: keywords
subject: Марказий Осиё
  topic: keywords
subject: Ренессанс
  topic: keywords
subject: Темурийлар даври
  topic: keywords
subject: ислом илмлари
  topic: keywords
subject: саййидлар
  topic: keywords
subject: маданий мерос
  topic: keywords
subject: тарихий география
  topic: keywords
creator: Jaloliddin Mirzayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

Boysun bekligi aholisi demografik jarayonlari.(XIX asr oxiri -XX asr boshlari.)
type: item
description: Ushbu maqolada Surxon vohasi aholisi ijtimoiy turmush darajasi hamda demografik jarayonlari, aholi milliy tarkibi hamda xo‘jalik hayoti bilan bog‘liq masalalari ilmiy tahlil etilgan. Shuningdek, aholi demografik jarayonlaridagi migratsiya masalalari yoritib o‘tilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Boysun
  topic: keywords
subject: Denov
  topic: keywords
subject: Sherobod
  topic: keywords
subject: bekliklari
  topic: keywords
subject: demografik jarayonlar
  topic: keywords
subject: bekliklarga tegishli amlokliklar va ulardagi aholi xo‘jaliklarining mashg‘uloti
  topic: keywords
subject: o‘zaro savdo aloqalar
  topic: keywords
creator: Xusan Xolmuminov
creator: Gauxar Telekulov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

BOYSUNNING AYRIM QISHLOQLARIGA XOS ETNOLOKAL XUSUSIYATLAR(Machay va Qizilnavr qishloqlari misolida)
type: item
description: Ushbu maqolada Boysunning qadim makonlari hisoblangan Machay va Qizilnavr qishloqlari aholisining an’anaviy turmush tarzi va uning etnolokal xususiyatlari yuzasidan ma’lumotlar berilgan.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: qishloq
  topic: keywords
subject: an’ana
  topic: keywords
subject: xo‘jalik
  topic: keywords
subject: urf-odat
  topic: keywords
subject: marosim
  topic: keywords
subject: etlokal jihat
  topic: keywords
subject: madaniyat
  topic: keywords
creator: Toshkentboy Pardayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

IMPORT/EXPORT IN AN INTEGRATED CULTURAL SYSTEM
type: item
description: From the middle of the third to the beginning of the second millennium BCE, there were extensive relations between south-eastern Iran and the Oxus culture: the evidence attests to strong cultural homogeneity between these regions. A period of intercultural relations or an Integrated Cultural System (= ICS) began in the mid third millennium BCE, lasting until the first centuries of the second millennium BCE (ca. 1800 BCE).
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: BMAC
  topic: keywords
subject: ICS
  topic: keywords
subject: Bronze Age
  topic: keywords
subject: Oxus
  topic: keywords
creator: Enrico Ascalone
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

“БОЙСУН-БАҲОРИ” ОЧИҚ ФОЛЬКЛОР ФЕСТИВАЛИ МИЛЛИЙ-МАЪНАВИЙ ЭЪТИҚОДЛАРИМИЗНИ РАМЗИ: ЭТНОГРАФИК ТАҲЛИЛЛАР
type: item
description: Мақолада Бойсун туманининг ноёб моддий ва маънавий маданияти, "Бойсун баҳори" очиқ фольклор фестивалининг миллий қадриятларни тиклашдаги роли этнографик нуқтаи назардан таҳлил қилинган. Шунингдек, ҳудуднинг археологик ёдгорликлари, топонимикаси, ўсимлик дунёси ва доривор гиёҳларининг илмий-амалий аҳамияти ёритилган. Бойсуннинг ЮНЕСКО томонидан "Инсоният оғзаки ва маънавий мероси дурдонаси" сифатида эътироф этилиши ва ҳудудда олиб борилган илмий экспедициялар натижалари баён этилган.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Бойсун баҳори
  topic: keywords
subject: ЮНЕСКО
  topic: keywords
subject: фольклор
  topic: keywords
subject: этнография
  topic: keywords
subject: археология
  topic: keywords
subject: доривор ўсимликлар
  topic: keywords
subject: моддий-маънавий мерос
  topic: keywords
subject: Сурхондарё
  topic: keywords
subject: туризм
  topic: keywords
creator: САЙФУЛЛО ТУРСУНОВ
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

JANUBIY O‘ZBEKISTON VOHA SIVILIZATSIYALARINING EKOLOGIK INQIROZI VA UNING JARQO‘TON HUDUDIGA TA’SIRI (BRONZA DAVRI MATERIALLARI ASOSIDA)
type: item
description: Markaziy Osiyo qadimdan sivilizatsiyalararo aloqalar va madaniy almashinuvda muhim o‘rin tutgan bo‘lib, uning quruq iqlimi va ekologik sezgirligi bu hududni inson–tabiat munosabatlarini o‘rganishda muhim ilmiy maydonga aylantiradi (1-rasm). Mazkur tadqiqotda Jarqo‘ton yodgorligidan olingan arxeobotanik, palinologik va barqaror izotop ma’lumotlari tahlil qilinadi. Natijalar miloddan avvalgi 4000-yildan keyingi davrda qishloq xo‘jaligi tizimi murakkablashganini hamda taxminan 3900 yil avval yuz bergan qurg‘oqchilik voha xo‘jaligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatib, uning transformatsiyasiga olib kelganini ko‘rsatadi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Markaziy Osiyo
  topic: keywords
subject: Surxondaryo
  topic: keywords
subject: Jarqo‘ton
  topic: keywords
subject: voha sivilizatsiyasi
  topic: keywords
subject: bronza davri
  topic: keywords
subject: arxeobotanika
  topic: keywords
subject: iqlim o‘zgarishi
  topic: keywords
subject: qurg‘oqchilik
  topic: keywords
subject: agro-iqtisodiy tizim
  topic: keywords
subject: transformatsiya
  topic: keywords
creator: Ahmadali Asqarov
creator: Guanhan Chen
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

Бойсун – ҳайратлар бешиги
type: item
description: Бойсун нафақат табиати, балки қадим тарихи, бой анъаналари, қадриятлари билан ҳам гўзал ва бетакрор бир гўша. Хўш, фусункор Бойсуннинг Ўзбекистоннинг бошқа ҳудудлардан фарқ қиладиган жиҳатлари - феномени нималардан иборат? Бойсун – бир қараганда оддий бир ҳудуд, аммо у табиат, тарих ва маданиятлар қоришган ва уйғунлашган ноёб “тирик лаборатория” ҳамда очиқ осмон остидаги музейдир. Жанубий Ўзбекистонда жойлашган бу манзил нафақат манзаралари, балки ўзига хос ландшафти, қатор ўзига хос жиҳатлари билан ажралиб туради. Бойсун - табиий феномен, яъни камдан-кам учрайдиган, ғайриоддий ҳодиса. У тоғлар бағрида, иқлим ва “ёпиқ макон” таъсирида минг йилларки жилваланган манзил.
subject: Maqolalar
  topic: section
creator: Abduqodir Toshqulov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29

IMKONIYATI CHEKLANGAN TALABALARNING TA’LIM EHTIYOJLARI VA TADQIQOTLAR TAHLILI
type: item
description: Maqola imkoniyati cheklangan talabalarning ta’lim ehtiyojlari va ularni qondirish yo‘llari, shuningdek, O‘zbekistonda inklyuziv ta’limning hozirgi holati va rivojlanish istiqbollarini tahlil qilindi. Nogironlikning ijtimoiy modeli, individual ta’lim rejalari (IEP), yordamchi texnologiyalar (ekran o‘quvchilar, nutqni matnga aylantiruvchi dasturlar) va o‘qituvchilar malakasining muhimligi xorijiy va mahalliy tadqiqotlar misolida yoritildi. O‘zbekistonda infratuzilma yetishmovchiligi, ijtimoiy stigmalar, o‘qituvchilarning yetarli tayyorgarligi yo‘qligi va moliyaviy cheklovlar asosiy to‘siqlar deb xulosa qilindi. Maqolada Finlyandiya, Kanada va Avstraliya tajribalari bilan solishtirilgan holda mahalliy muammolarga yechim sifatida infratuzilmani yaxshilash, o‘qituvchilar malakasini oshirish, yordamchi texnologiyalarni joriy etish va jamiyatda ijobiy munosabat shakllantirish taklif etiladi.
subject: Maqolalar
  topic: section
creator: Dildora Ko‘charova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-08
publication date: 2026-04-08

TALABALARDA AXBOROT ADDIKSIYASINING STRUKTURAVIY-MODELI
type: item
description: Maqolada talabalar orasida axborot addiksiyasining paydo bo‘lishi va barqarorlashuvini izohlovchi strukturaviy-model taklif etiladi. Tadqiqotda nazariy tahlil, konseptual modellashtirish va talabalarning raqamli xulqiga oid empirik manbalarni qiyosiy sharhlash qo‘llanildi. Metodologiya sifatida fanlararo nazariy sintez, modellashtirish va oliy ta’lim muhitiga oid amaliy kuzatuvlar tahlili tanlandi Natijalar risk omillari, himoya resurslari hamda ta’lim jarayonida erta diagnostika va profilaktika mexanizmlarini aniqlaydi.
subject: Maqolalar
  topic: section
subject: Axborot addiksiyasi
  topic: keywords
subject: raqamli muhit
  topic: keywords
subject: o‘zini boshqarish
  topic: keywords
subject: kompulsiv foydalanish
  topic: keywords
subject: talaba yosh
  topic: keywords
subject: profilaktika
  topic: keywords
subject: strukturaviy model
  topic: keywords
creator: Xulkarxon Djumayeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 TerDU xabarlari
date: 2026-04-08
publication date: 2026-04-08