Ziziphus jujuba o'simligidan fiziologik faol moddalarni ajratish va ularni tadqiq etish

Abstrak

Ushbu tadqiqot O'zbekistonda keng tarqalgan va xalq tabobatida qadrlanadigan Ziziphus jujuba (unnob) o'simligining mevasi, bargi va urug'idan fiziologik faol moddalarni ajratib olish hamda ularni tadqiq etishga bag'ishlangan. Har bir o'simlik qismidan polisaxaridlar, flavonoidlar, triterpen saponinlar va organik kislotalarni ajratib olish uchun ketma-ket erituvchi ekstraktsiyasi qo'llanildi. Ajratib olingan fraksiyalar ultrabinafsha spektrofotometriyasi, yupqa qatlamli xromatografiya va yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi usullari yordamida tavsiflandi. Biologik baholash antioksidant qobiliyatni sinash, keng tarqalgan patogen mikroorganizmlarga nisbatan antimikrob skriningni hamda in vitro hujayra modelida jigar himoya salohiyatini baholashni o'z ichiga oldi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, meva pulpasi ekstrakti polisaxaridlar va organik kislotalarga boy bo'lgan, barg ekstrakti esa eng yuqori flavonoid konsentratsiyasiga ega bo'lib, eng kuchli antioksidant javobni namoyon etgan. Urug' ekstraktlari esa sinalgan o'simlik qismlari orasida eng sezilarli antimikrob ingibitorlikni ko'rsatdi. Ushbu natijalar O'zbekistonda o'sadigan unnobning farmatsevtik salohiyatga ega, yetarli darajada o'rganilmagan qimmatli xom ashyo ekanligini tasdiqlaydi.